پوکی استخوان یا استئوپروز، اپیدمی خاموش عصر حاضر است و یکی از ﻣﻌﻀﻼت ﻋﻤﺪه ی ﺑﻬﺪاﺷﺘﯽ است و ﻫﺰﯾﻨﻪ درﻣﺎﻧﯽ زﯾﺎدی را ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﺤﻤﯿﻞ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ.

بالا رفتن سن و یائسگی عوامل مهمی در کاهش توده استخوانی و به دنبال آن پوکی استخوان می باشد.

عوامل ﺗﻐﺬﯾﻪ اي ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﯽ در ﺳﻼﻣﺖ اﺳﺘﺨﻮان ها دارﻧﺪ.

حدود نیمی از زنان یائسه ایرانی، تراکم استخوان پایینی دارند که این موضوع زنگ خطری جدی برای افزایش بروز پوکی استخوان و عوارض متعاقب آن محسوب می‌شود.

براساس نتایج بدست آمده از تحقیقات، پوکی استخوان با عوامل متعددی از جمله تغذیه،ارتباط معنا داری دارد،لذا اجرای برنامه های آموزشی در زمینه تغذیه صحیح و تغییر سبک زندگی به منظور پیشگیری از این عارضه ضروری به نظر می رسد.

کلسيم، فسفات، و ويتامين D برای ساختار و عملکرد طبيعی استخوان ضروري هستند.

پروتئين،کالری و ساير ميکرونوترينت ها نيز،در تکامل و حفظ استخوان نقش دارند.

دريافت انرژی اثر مستقيمی بر استخوان ندارد، بلکه دريافت ناکافی انرژي منتج به وزن پايين بدن و يا دريافت زياد کالری منتج به اضافه وزن بر استخوان ها خواهد شد.

کم وزنی به عنوان يک عامل خطر در برابر پوکی استخوان درنظر گرفته می شود.

پروتئين 

دريافت کافی پروتئين همراه با دريافت کافی کلسيم، جهت سلامت بهينه ی استخوان ضروری هستند.

اثرات منفی دريافت بسيار بالا و دريافت بسيار پايين پروتئين درصوتي که همراه با دريافت ناکافی کلسيم باشد بیشتر مشخص می شود،به ويژه در سالمندان.

اين تئوری که دريافت های بالاتر پروتئين سبب ايجاد بار اسيدی 

بالاتر می شود که دفع ادراری کلسيم را افزايش می دهد، تأیيد نشده است. 

اگرچه پروتئين غذايی ممکن است بار اسيدی و درنتيجه دفع ادراری کلسيم را افزايش دهد، ولي از سوی ديگر جذب کلسيم و فاکتورهای 

رشد را نيز افزايش مي دهد و از اين طريق می تواند سلامت استخوان ها را بهبود بخشد.

کلسيم بعنوان عامل اوليه ي پيشگيري از استئوپروز توجه زيادي به خود جلب کرده است.

براب پیشگیری از کاهش تراکم استخوانی و پوکی استخوان،

دریافت منابع غذایی حاوی کلسیم همراه با ورزش،

باعث بالا رفتن ذخیره استخوانی کلسیم می شود.

لبنیات منابع خوب کلسیم هستند.

جذب کلسیم در لبنیات پر چرب نسبت به لبنیات کم چرب کمتر است و استفاده از آنها باعث اضافه وزن و چاقی میشود.

افرادی که لازم است مکمل کلسيم دريافت کنند شامل افرادی می باشد که در بيشتر روزها به مقادير توصيه 

شده کلسيم دست پيدا نمي کنند،افرادی که کورتيکواستروئيد مصرف مي کنند، افراد با توده ی استخوانی پايين يا مبتلا به استئوپروز، زناني که در سنين بعد از يائسگی و يا نزديک به يائسگی هستند، و آنهايي که عدم تحمل لاکتوز دارند. 

کلسيم کربنات رايج ترين فرم مکمل کلسيم است که بايد با غذا دريافت شود زيرا محيط اسيدی معده جذب آن را افزايش مي دهد. در افراد مبتلا به آکلريدي(فقدان ترشح اسید معده)،که اغلب سالمندان هستند، کلسيم سيترات ممکن است مناسب تر باشد. 

زيرا براي جذب نياز به محيط اسيدی نداشته و سبب کاهش بيشتر اسيديته ی معده نمی شود.

یون هاي كلسيم و فسفات در یک نسبت تقریباً 1:1 برای معدنی شدن استخوان ها مورد نياز هستند. 

دريافت بيش از حد فسفر يا فسفات، مي تواند نسبت کلسيم به فسفات را تغيير دهد، به ويژه اگر دريافت کلسيم هم 

پايين باشد.

دريافت مقادير بسيار زياد فسفات در مقايسه با کلسيم،اگر اين الگوی دريافت مزمن شود، تحليل استخوان به دنبال آن رخ مي دهد. 

نوشابه ها از نظر مواد مغذي فقير بوده، محتوای فسفات بالایی دارند. به هر حال، مطالعات نشان مي دهند که در اصل نوشابه ها به عنوان يک نوشيدني جايگزين شير شده، لذا اثر منفي آن بيشتر به دريافت کمتر کلسيم برمي گردد تا دريافت بالاتر فسفات.

فرضيه ديگر در ارتباط با اثر منفی نوشابه ها بر استخوان به دليل سرعت بالای جذب فسفر و زيست دسترسی بيشتر فسفر از غذاهای فرآوری شده از جمله کولاها می باشد.

دريافت بيش از حد فيبر ممکن است با جذب کلسيم تداخل کنند. گياهخواران که ممکن است ۵۰ گرم فيبر در روز مصرف کنند بيشتر احتمال دارد که جذب کلسيم روده ای در آن ها کاهش يابد، اما اين امر اغلب از طريق دريافت کافی کلسيم متعادل می شود.

مشاوره ی تخصصی تغذیه را از "رایان زیست آریا" بخواهید.


فاطمه شرونی،مشاور تغذیه و رژیم درمانی

شماره whats app جهت هماهنگی برای دریافت مشاوره و رژیم غذایی:

09020576064